Straat
Naam
nl
Markt
Alternatieve naam
nl
Groote Markt
Omschrijving
nl
Tegen het einde van de 14de eeuw had de stad zich zó belangrijk uitgebreid, dat overheid en poorters hun aandacht gingen schenken aan nieuwe eisen op economisch en stedebouwkundig gebied. De behoefte aan een aan de eisen van die tijd voldoend marktterrein deed zich steeds meer gevoelen. Men begreep, dat het middelpunt der stad verplaatst moest worden. De singelgrachten waren omstreeks 1350 gegraven en met de uitbreidingen naar het oosten en naar het westen was een begin gemaakt. Er ontstond een nieuwe stad, ter onderscheiding van de bestaande kern langs het water van de Haven en de Gouwe. Ter uitbreiding van het reeds bestaande marktterrein (waarvoor tot dat tijdstip in hoofdzaak de tegenwoordige rijwegen van de Markt werden benut) en ter verkrijging van een bouwterrein voor een nieuw stadhuis, werd in 1395 van de graaf van Blois het tussen de genoemde rijwegen gelegen driehoekige moerassige stuk grond (ook wel aangeduid als die polre (polder) int marctvelt) aangekocht. De straten om dit marktveld droegen eigen namen. De boogvormige straat aan de noord- en noordoostelijke zijde heette Regenboog. De naam Regenboog komt reeds voor in 1331 (Regestenlijst Archief Sint-Janskerk 3). Het gedeelte aan de westzijde heette in 1323 reeds de Coeystrate (Regestenlijst Gasthuis-Archief 3). Vermoedelijk werd deze straat zo genoemd omdat hierlangs het slachtvee werd gedreven naar die hoek van de Markt waar de koeien- markt werd gehouden. Aan deze straat stond de pael, de plaats waar ieder voor de slacht bestemd stuk vee gekeurd moest worden. In 1781 ís nog sprake van de Koestraat aan het Marktveld (Eigenboek Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 384, fol. 117). De naam Koestraat bleef zelfs tot in het begin van de 20ste eeuw in de volksmond gehandhaafd. De straat aan de zuidoostelijke zijde heette Botermarkt (Buttermarct). Hier werden de zuivelprodukten - in het bijzonder de boter - ter markt gebracht. Dit gedeelte werd echter in 1330 (Regestenlijst Archief Sint-Janskerk 2) en nog lang daarna de Oudelle (in den Delle-Doudelle) genoemd en ook in de 16de eeuw (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 332, 1587, fol. 10) wordt nog gesproken van de Bottermarct of d'oude delle. Deze naam kwam ook voor in andere steden en betekent een dal, del of laaggelegen terrein. De Markt is inderdaad een der lager gelegen delen van de binnenstad. De namen Regenboog en Botermarkt werden nog to in het begin van de 20ste eeuw (Goudsche Adresboeken vóór 1909) gebruikt. De rest van de marktbebouwing werd als Markt aangeduid. In het Adresboek van 1909 wordt de bebouwing aan het gehele plein Markt genoemd. In de volksmond (en ook nog op de kaart in de Gemeenteatlas van J. Kuiper (1865-1882) en een gids voor Gouda van 109 werd ook de naam Groote Markt gebruikt.
Bron
Bronvermelding
Genoemd naar
nl
Genoemd naar de markten (jaar-, week-, paarden-, rundvee-, varkens-, warenmarkten enzovoorts) die hier werden en worden gehouden. De drie straten om de markt hadden in het verleden eigen namen. De noord/noord-oostzijde werd de Regenboog genoemd, de westzijde de Koestraat en de zuidoost-zijde de Botermarkt. Deze namen dateren uit de veertiende eeuw, maar werden nog tot in de twintigste eeuw gebruikt.
Ligging
nl
driehoekig plein en centrum van de stad, genummerd van de Wijdstraat (bij de Kerksteeg) naar de Wijdstraat (bij de Korte Groenendaal), tegen de wijzers van de klok in
Vermeldingen
nl
Vermeld als het marctvelt in 1368 (Leenkamer Holland, fol. 119v)
nl
B&W besluit, nummer 17651 (2-12-1980)
Jaar eerste vermelding
1368
Voortkomend uit
Geometrie
Zie voor meer RDF data
Identifier
Permalink
- Collecties
- Straten Gouda
Commentaar
Nog geen reacties! Ben jij de eerste die een reactie plaatst!