Straat

Naam

nl Zwaansgat

Alternatieve naam

nl Swaansgat
nl Swaensgat
nl Zwaanshals
nl Zwaensteech
nl Zwanenhals
nl Pieter Baerntsoensteghe
nl Pieter Baerntssoensteeg
nl Z(S)waensvoerde
nl Lecwers- of Leckworst- steeg
nl Scarbiersteeg

Omschrijving

nl Men veronderstelt dat de naam afkomstig is uit zeer oude tijden toen in het waterrijke mondingsgebied van de Gouwe wilde zwanen nestelden. Misschien moet ook gedacht worden aan het recht van zwanendrift, het recht op het houden van knobbezwanen (Cugnus olor) door de Heren van der Goude. In 1502 wordt het straatje Zwaensteech genoemd (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 320, fol. 234), in 1785 Zwaanshals (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 597, nrs. 2610). De straatnaam Zwaanshals komt ook voor in Rotterdam. Men acht het mogelijk dat de naam verband houdt met de bocht die de Rotte ter plaatse maakt, maar ook dat de stadszwanen en hun winterverblijf hebben gehad. Deze laatste mogelijkheid bestaat ook voor het Goudse Zwaansgat. Volgens Pot werd ook de naam Z(S)waensvoerde (= voorde) gebruikt. In een Oorkondenboek van de stad Utrecht (nr. 374) is sprake van Suanesdrisch, Zwaansdrecht, als een nieuwe ontginning aan de Gouwe. Het is aannemelijk dat hiermee Gouda is bedoeld. De naam van dit steegje zou dan daaraan een herinnering vormen. In 1470 (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 319, fol. 2 v) duikt voor dit straatje ook de naam Lecwers- of Leckworst- steeg op. Deze naam is ontleend aan het bier dat uit de vaten lekt, het scharbier. De naam Scarbiersteeg komt reeds voor in 1439 (Regestenlijst Archief Sint-Janskerk 339). Als Pieter Baerntsoensteghe wordt de steeg vermeld in 1454 (Regestenlijst Archief Sint-Janskerk 423). Het straatje was tot het midden van de jaren zestig nog bewoond.

Genoemd naar

nl Genoemd naar de herkomst van deze naam is niet duidelijk. De naam is mogelijk afkomstig uit oude tijden toen in het waterrijke mondingsgebied van de Gouwe wilde zwanen nestelden. Misschien moet ook gedacht worden aan het recht van zwanendrift van de heren van der Goude. Dit privilege om zwanen te mogen houden en fokken was in de middeleeuwen voorbehouden aan de adel. De hoeveelheid zwanen gaf de status aan van de eigenaar. De adellijke zwanen droegen een koperen halsband, waarin het familiewapen werd afgebeeld. In een Oorkondenboek van de stad Utrecht is sprake van Suanesdrisch, Zwaansdrecht, als een nieuwe ontginning aan de Gouwe. Het is aannemelijk dat hiermee Gouda is bedoeld. De naam van de steeg zou daar ook een herinnering aan kunnen zijn.

Ligging

nl oorspronkelijk van de Peperstraat naar de Bogen, sinds het midden van de jaren zestig aan de Peperstraat doodlopen en aan de Bogen onttrokken aan het openbaar verkeer

Vermeldingen

nl B&W besluit, nummer 529411 (22-04-2008)

Jaar eerste vermelding

1457

Voortkomend uit

Geometrie

Zie voor meer RDF data

Permalink

Collecties
Straten Gouda
Commentaar

Nog geen reacties! Ben jij de eerste die een reactie plaatst!

Ik stem ermee in dat mijn commentaar hier gepubliceerd wordt en ook beschikbaar wordt gemaakt onder een CC BY-SA licentie, net als alle gegevens van de Gouda Tijdmachine. Je e-mailadres wordt geregistreerd, maar niet gepubliceerd of gedeeld met derden.