Straat
Naam
nl
Boelekade
Alternatieve naam
nl
Boelenkade
Omschrijving
nl
De waarschijnlijkheid, dat deze straat zijn naam dankt aan de houders van boelhuizen, uitdragers, die hier hun bedrijf uitoefenen dan wel aan de omstandigheid, dat deze straat aangewezen was als verblijfplaats van vrouwen van lichte zeden (boelen) is niet groot. Neringen, in casu uitdragersbedrijven mochten niet buiten de stad worden uitgeoefend, terwijl in geen der keuren waar door de stadsregering de straten waarin bordelen mochten gevestigd zijn of licht vrouwen mochten wonen, de naam Boelekade voorkomt. (Reeds in de Middeleeuwen was het publieke vrouwen evenwel verboden in de stad te wonen!) Behalve Boelcae werd deze straat ook wel Boelhouwerscae genoemd (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 322, Verleyboek 1465/1520). Boelhouwers waren afgedekte schuiten, die nog in de 17de eeuw (Kamerboek 26 juni 1610) werden gebruikt, speciaal in het verkeer met Rotterdam. De ligplaats voor dergelijke vaartuigen zou aan de Blekerssingelgracht geweest moeten zijn. De weg langs de singel was toen nagenoeg niet bebouwd en het terrein tussen singelweg en kade werd slechts ingenomen door tuinen en een enkel blekersbedrijf. In 1478 (Regestenlijst Kloosterarchieven 614) wordt melding gemaakt van de Gasthuijsvenne ofte Boelecade. De omgeving was hier nog zeer landelijk en daardoor aangenaam voor jonge mensen, die de eenzaamheid zochten. Het middelnederlandse boelen betekent beminnen en boel heeft ook de gunstige betekenis van beminde, vooral in Oostnederlandse teksten; in Westnederlandse werd het toch meest in ongunstige zin gebruikt. Het is niet onaannemelijk, dat hierin de herkomst van deze straatnaam gezocht moet worden. De sloot langs de Boelekade werd gedempt in 1887 en 1890. In de Boelekade waren tot voor enkele tientallen jaren nog enige bewoonde zijstraten en poortjes, die in de volksmond karakteristieke namen droegen. Van het Kleiwegplein gerekend waren dat aan de noordoostzijde o.m. de Glazenkast, het Rode of Baaienrokkenbuurtje en het Witte Poortje. Al deze stegen of straten zijn inmiddels aan het openbaar verkeer onttrokken. Bovendien is er aan die zijde, achter de aannemersfirma Slegt nog een onbenoemde zijstraat die naar een rij, sinds het eind van de jaren zestig onbewoonde, huizen leidt. Er is aan die zijde evenwel bijgekomen een doorbraak van de Eerste Hieronymus Van Alphenstraat. Aan de zuidwestzijde vindt men, behalve de Schouwburglaan, alleen het Blekerspoortje.
Genoemd naar
nl
Genoemd naar de herkomst van deze naam is niet duidelijk. Mogelijk is de straat genoemd naar boelhouwers, afgedekte schuiten die nog in de 17e eeuw werden gebruikt, speciaal in het verkeer met Rotterdam. De ligplaats voor dergelijke vaartuigen zou aan de Blekerssingelgracht geweest moeten zijn. De weg langs de singel was toen nagenoeg onbebouwd en het terrein tussen singelweg en kade werd slechts ingenomen door tuinen en blekersbedrijven. De omgeving was hier nog zeer landelijk en daardoor aangenaam voor jonge mensen die zich af wilden zonderen. Het Middelnederlandse 'boelen' betekent beminnen en 'boel' heeft ook de gunstige betekenis van beminde, vooral in Oost-Nederlandse teksten. Misschien moet hierin de herkomst van deze straatnaam worden gezocht. In West-Nederlandse teksten werd het woord 'boel' meestal in ongunstige zin gebruikt, voor vrouwen van lichte zeden. Dat de Boelekade haar naam dankt aan de aanwijzing als verblijfplaats van vrouwen van lichte zeden is echter niet waarschijnlijk. In geen van de keuren waarin het stadsbestuur de straten aanwees waarin bordelen gevestigd mochten zijn, of lichte vrouwen mochten wonen, komt namelijk de naam Boelekade voor. Ook de waarschijnlijkheid dat deze straat zijn naam dankt aan de houders van boelhuizen, uitdragers, die hier hun bedrijf uitoefenden, is niet groot. Koophandel en nijverheid, en dus ook uitdragersbedrijven, mochten namelijk niet buiten de stad worden uitgeoefend.
Ligging
nl
van het Kleiwegplein, bij de Spoorstraat, evenwijdig aan de Blekerssingel, tot de Karnemelksloot
Vermeldingen
Jaar eerste vermelding
1509
Geometrie
Zie voor meer RDF data
Identifier
Permalink
- Collecties
- Straten Gouda
Commentaar
Nog geen reacties! Ben jij de eerste die een reactie plaatst!