Straat
Naam
nl
Raam
Alternatieve naam
nl
Raem
nl
Raemstraat
nl
Koningstraat
nl
Coninxstraat
nl
Koningsstraat
Omschrijving
nl
De naam houdt verband met de ramen, waarop de lakens van de uit Vlaanderen afkomstige lakenwevers werden gespannen en gedroogd. Vermoedelijk werden in de aanvang van de 14de eeuw deze lakenramen van de iude Raemwech (de tegenwoordige Spiering-, Jeruzalem-, Zeug-, en Sint Anthoniestraat, Regestenlijst Weeshuisarchief 9, 1341) verplaatst naar de westzijde van de stad. De Raam was toentertijd nog slechts aan één zijde bebouwd en aan de binnenzijde van de wal gelegen; de gracht vormde de westelijke begrenzing van de stad, voordat de omgelegen grachten werden gegraven. De overzijde van de gracht werd de Koningstraat genoemd (Regestenlijst Weeshuisarchief 362, 1447). Later wordt de Koningstraat ook aangeduid met de naam Coninxstraat off Raem (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 2292 en op de plattegrond van J. Blaeu, 1649). De naam Koningstraat houdt verband met de Koningshof. Dit was vermoedelijk een jachthuis, dat stond op het terrein tussen de Gouwe en het Goudse bos. De naam Koningshof, Koningserf of Koningsveld houdt mogelijk verband met Graaf Willem II van Holland (1228-1256), die in 1247 door de kerk werd aangewezen tot Rooms-koning. Of deze vorst de hof stichtte dan wel deze bij jachtpartijen vaak bezocht, kon niet worden nagegaan. (Zie Regestenlijst Archief Sint-Janskerk 606, z.d. 16de eeuw; Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 328, fol. 2 v‚, 1559.) De Conincxhoff staat nog vermeld in Eigen-boek 1593 (fol. 185). Het is waarschijnlijk dat de Koningshof, zoals door De Lange van Wijngaerden op de door hem geconstrueerde plattegrond van Gouda vòòr de omwalling van 1270 werd aangegeven, ongeveer gelegen was ter plaatse waar later de Kon. Plateelbakkerij Zuid-Holland haar bedrijf uitoefende. In het Eigenboek van 1664 fol. 204 (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 357) vindt men nl. de overdracht van een huis staende en gelegen opt Coninxhof off in de Candeelsteegh. De Candeelsteeg was aangelegd op de erven van Huych de molenaar (Inventaris Gemeente-Archief 604, fol. 17 v, 1597) In 1806 werd de Raam nog Koningstraat genoemd. De Raamgracht, gedempt in 1960-1961, boog bij de hoek Vest - Bogen naar het noordoosten en verenigde zich daar met de gracht van de Peperstraat. Dit gedeelte van de Raam werd de Korte Raam genoemd. Deze straatnaam bestond niet officieel, maar leefde nog wel onder de bevolking; zij werd bij raadsbesluit van 30 eptember 1968 in ere hersteld. Vermoedelijk was reeds in 1714 een deel van de Raam aan beide zijden bebouwd, wat lijkt uit het Trouwboek (Inventaris Retroacta Burgerlijke Stand 20), waarin pp 5 augustus 1714 staat vermeld: op de Raam in de dubbelde buurt. Ook de naam Lange Raam komt voor (De Lange van Wijngaerden III, blz. 10). Aan de noordoostzijde van de Raam liggen vier poortjes, die een verbinding vormen met de Keizerstraat (zie aldaar); zij hebben in de loop van de tijd verschillende namen gedragen. In de Goudsche Courant van 2 en 29 juni 1959 heeft (dr.) J. van Rossum de mogelijkheid geopperd, dat de naam Raam niets te maken heeft met de lakennijverheid, maar zo is genoemd omdat de straat (eerder Koningsstraat genoemd) met de Turfmarkt (Tevecoop en Hondscoop), Zeugstraat (oorspronkelijk Raemwech genoemd) en de Spieringstraat (Hofstraat) de oudste omraming van de stad vormde en de naam Raam eigenlijk Randweg zou betekenen. Volgens een keur uit 1350 (opgenomen in deel II van De Lange van Wijngaerden, blz. 22-25) zou alleen het deel van de huidige Raam van het Nonnenwater tot de Vlamingstraat Koningsstraat hebben geheten en dat van de Vlamingstraat tot de Bogen Raam of Raamweg.
Bron
Bronvermelding
Genoemd naar
nl
Genoemd naar de ramen (stellingen) waarop de uit Vlaanderen afkomstige lakenwevers hun lakens spanden en droogden. Dit waren rechtop in de grond staande palen met dwarslatten daarop. Aan deze latten en palen zaten haken zodat het laken tot de juiste lengte en breedte kon worden opgerekt. Gouda bezat in de veertiende eeuw een belangrijke lakenindustrie en -handel. In de loop van de vijftiende eeuw beleefde de Goudse lakenindustrie haar grootste bloei. De lakenfabrikage was aanvankelijk gevestigd aan de oostzijde van de stad; het stratencomplex Spieringstraat-Jeruzalemstraat-Zeugstraat-Sint Anthoniestraat heette vroeger Raemwech. Vermoedelijk werden in het begin van de veertiende eeuw de lakenramen verplaatst naar de westzijde van de stad. ‘Raam’ werd de aanduiding van het terrein waarop de lakenramen stonden.
Ligging
nl
van het Nonnenwater tot de Peperstraat en Bogen
Vermeldingen
Jaar eerste vermelding
1432
Voortkomend uit
Geometrie
Zie voor meer RDF data
Identifier
Permalink
Is gerelateerd aan
- Collecties
- Straten Gouda
Commentaar
Nog geen reacties! Ben jij de eerste die een reactie plaatst!