Straat

Naam

nl Messenmakerssteegje

Alternatieve naam

nl Messenmakerssteeg
nl Messemakerssteeg
nl Messenmakersteeg aan de Raam
nl Messenmakersteeg
nl Kalkoensteeg
nl Kalhovenstraat
nl Calchovenstraat
nl Strontzaal

Omschrijving

nl De naam van de steeg, die de Raam verbond met de ten zuidwesten daarvan gelegen terreien aan de Vest, houdt verband met het feit dat er eertijds op de hoek van de steeg een messenmaker zijn bedrijf uitoefende. Uit een aantekening in het Eigenboek van 1785 (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 385, fol. 137) blijkt, dat er drie huizen verkocht worden in de Kalkoen- of Messen- makerssteeg op de Koningstraat. Als zodanig komt zij ook voor in 1644 (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 352, fol. 68). De eerste naam is echter een verbastering, zoals blijkt uit een vermelding als Calchovenstraat in 1604 (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 2281, fol. 116 v). Volgens J.H. Carlier werd het straatje ook Strontzaal genoemd. De Goudse messen genoten vroeger in den lande een zekere bekendheid. Zo citeert dr. G.D.J. Schotel in Het Maatschappelijk leven onzer vaderen (Haarlem, 1869, pp. 262-263) uit een almanakvers: Morgen loop ick op de boer, Soo de weg wil drogen. Engels knyfjes, scherp van sneê, Bos- en Goudse messen mee, En oock kleyne klockjes; Akers aen een jonckmans bef, En oock potloot-stockjes.

Genoemd naar

nl Genoemd naar de messenmaker die ooit op de hoek van de steeg zijn beroep uitoefende. Het maken van messen kwam al in de veertiende eeuw in Gouda voor en kende vanaf de tweede helft van de zestiende eeuw een bloeitijd. In en kort na 1580 nam het aantal messensmederijen sterk toe, toen veel ambachtslieden uit 's-Hertogenbosch, op de vlucht voor de Spanjaarden, zich in Gouda vestigden. Onder hen waren minstens achttien messenmakers. De messenmakers waren lid van het smidsgilde (St. Elooysgilde). Net als in de pijpenindustrie had iedere baas zijn eigen merk. In de tweede helft van de zeventiende eeuw nam de bedrijvigheid af, mede als gevolg van de concurrentie van goedkope messen uit Solingen (tegenwoordig één van Gouda's partnersteden).

Ligging

nl doodlopende steeg aan de Raam tussen de Vlamingstraat en de Verlorenkost

Jaar eerste vermelding

24 januari 1644

Jaar laatste vermelding

1968

Geometrie

Permalink

Collecties
Straten Gouda
Commentaar

Nog geen reacties! Ben jij de eerste die een reactie plaatst!

Ik stem ermee in dat mijn commentaar hier gepubliceerd wordt en ook beschikbaar wordt gemaakt onder een CC BY-SA licentie, net als alle gegevens van de Gouda Tijdmachine. Je e-mailadres wordt geregistreerd, maar niet gepubliceerd of gedeeld met derden.