Straat
Naam
nl
Geuzenstraat
Alternatieve naam
nl
Geuzestraat
nl
Geusestraat
nl
Achter 't Tuchthuis
nl
Lange Geusestraet
nl
Langhe Geusestraet
nl
Achter het Tuchthuis
Genoemd naar
nl
Genoemd naar activiteiten van de geuzen in dit stadsdeel aan het eind van de zestiende eeuw. De oorspronkelijke Lange en Korte Geuzenstraat zijn omstreeks 1592 aangelegd op de grond van het voormalige Sint-Catharinaklooster, dat door geuzen was geplunderd en in brand gestoken. ‘Geuzen’ was in eerste instantie de benaming voor Nederlandse edelen die zich verzetten tegen de Spaanse koning Filips II. Later werd de term gebruikt voor de strijders die te land (Bosgeuzen) of te water (Watergeuzen) de Spanjaarden bevochten. Het woord ‘geus’ is afgeleid van het Franse scheldwoord ‘gueux’ (armoedzaaier, schooier of bedelaar), maar kreeg gaandeweg de positieve betekenis van iemand die niet Spaansgezind was. Zo werd de scheldnaam een ‘geuzennaam’.
Omschrijving
nl
De naam, die in 1592 voor het eerste wordt gebruikt, houdt stellig op de een of andere wijze verband met activiteiten van de Geuzen. In het Inventaris van het Oud-Archief Gouda 544, fol. 177 (1593) komt een aantekening voor luidend: Deze straet wordt genoemt de Corteguesenstraat ende creech de naem uit opveylen van de erven. Het ligt enigszins voor de hand te veronderstellen dat de in openbare veiling gebrachte erven de resten waren van de door de Geuzen geplunderde en in brand gestoken ervan van het St-Catharinaklooster, wat de naam zou verklaren. Oorspronkelijk was er een Lange (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 544, fol. 179, 1593) en een Korte Geuzenstraat (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 544, fol. 177v). De Korte Geuzenstraat en de Baanstraat, waar de beide Geuzenstraten bijeenkwamen, werden samen het Heilige Geest- of Weeserf genoemd. Zie aldaar. De beide Geuzenstraten werden omstreeks 1592 aangelegd op de grond van het voormalige St-Catharinaklooster. De toc het klooster en de kloosterboerderij was aan de Groeneweg tegenover de Patersteeg en droeg de in dit verband verklaarbare naam Koepoort. (Inventaris Retroacta Burgerlijke Stand 8, fol. 78, 27 oktober 1720.) Deze poort werd de latere Korte Geuzenstraat, maar de naam Koepoort bleef nog lange tijd gehandhaafd. (De naam is in erer hersteld bij raadsbesluit van 2 februuari 1976.) Voor een doorbraak naar de Tiendeweg Weg werd in 1592 de opstal van twee huizen aangekocht. het eerste gedeelte van de (Lange) Geuzenstraat, waar tot in de 16de eeuw aan de westzije het St-Catharinaklooster heeft gestaan, werd in de volksmond wel het Klooster genoemd. De Korte Geuzenstraat komt ook voor als Winkelhaakstraatje of Inventaris van het Oud-Archief Gouda 93, fol. 50v) en de Geuzenstraat als Achter het Tuchthuis'.
Bron
Bronvermelding
Ligging
nl
van de Lange Tiendeweg tot aan de voormalige Baanstraat (thans tot de Koepoort), tot 1976 ombuigend naar het het westen tot aan de Groeneweg
Vermeldingen
Jaar eerste vermelding
1592
Voortkomend uit
Geometrie
Zie voor meer RDF data
Identifier
Permalink
Onderwerp van
- Collecties
- Straten Gouda
Commentaar
Nog geen reacties! Ben jij de eerste die een reactie plaatst!