Archivalia » Haardstedengeld

Het haardstedengeld was een belasting die werd geheven op het aantal actieve stookplaatsen of schoorstenen binnen een huishouden of bedrijfspand. In een tijd waarin centrale verwarming nog niet bestond, fungeerde het aantal haarden als een directe graadmeter voor de welstand van de bewoners; hoe groter en luxueuzer het huis, hoe meer vuurplaatsen er aanwezig waren en hoe hoger de verschuldigde belasting uitviel. De bijbehorende kohieren (aanslaglijsten) bieden een systematische opsomming van huizen en hun bewoners, vaak gerangschikt per straat of wijk, waardoor ze fungeren als een vroege voorloper van de volkstelling. Naast deze namenlijsten bevat de administratie vaak rekeningen van de collecteurs en kwitanties voor teruggave, die onthullen welke groepen — zoals de allerarmsten — waren vrijgesteld van deze last. Hiermee vormt het haardstedengeld een cruciale bron voor zowel de sociale geschiedenis als de historische topografie van een gemeenschap.