Archivalia » 10e penning

De tiende penning was een vroege vorm van inkomstenbelasting op onroerend goed, waarbij eigenaren verplicht waren tien procent van de jaarlijkse huur- of pachtwaarde van hun bezittingen aan de overheid af te dragen. In tegenstelling tot vermogensbelastingen die het totale kapitaal belastten, richtte dit brontype zich specifiek op de vruchten van bezit, zoals de opbrengsten uit landerijen, woningen en bedrijfsgebouwen. De bijbehorende kohieren (belastingregisters) fungeren als een gedetailleerde inventarisatie van het historische landschap; ze bevatten lijsten van eigenaren en gebruikers, nauwkeurige omschrijvingen van percelen en de getaxeerde economische waarde van het vastgoed. Omdat in deze administratie vaak ook de inkomsten van kerken en liefdadigheidsinstellingen werden opgenomen om hun financiële positie te bepalen, bieden deze registers onderzoekers een uniek en integraal overzicht van zowel de private als de publieke welvaart binnen een gemeenschap.

Inventaris
0001.1939Tiende penning, Instructies en andere stukken betrffende de inning van de tiende penning, 1553, 1557 en 1558GTMHvD   
0001.1940Tiende penning, Kohier van de tiende penning van 1553, opgemaakt ca. 1556. Gelijktijdig afschriftGTMHvD   
0200.512Kohier van de tiende penning van 1542 (1543?), resp. voor het oostelijk en het westelijk deel van de stad Gouda, opgemaakt in (ca. 1543) en 1545; bevat tevens een opgave van de opbrengst van de z.g. Wassenaarstol te Gouwsluis over 1542/1543GTM    
0200.6602Kohieren van de tiende penning van (1556) over Bloemendaal, Broek c.a. en Gouda. Bevat: - Kohier van de tiende penning van 1557 over Bloemendaal, opgemaakt 1558. - Idem over Broek, Tuil en 't Weegje. - Kohier van de tiende penning van (1556), inclusief de opbrengst van de landsheerlijke pachten te Gouda over 1557 en met aftrek van de terugbetalingen aan de arme godshuizen, opgemaakt 1559. Bevat voorts staten van de jaarlijkse inkomsten en uitgaven van de "arme godshuizen", te weten: Heilige Geestmeesters, St.-Catharina-gasthuis, St.-Janskerk, Zeven Getijden, Arme Fraterhuis, Oudemannenhuis en St.-Elisabeth-gasthuis, over 1557 (of evt. andere jaren?).GTM