Synagoge
type: CreativeWork
type: Gebouw
created: 2022-10-16T14:39:41+00:00
id: 92353
is public: true
item set: byj2Nv
item set: bSie8J
sd date published: 2022-10-16T14:39:41+00:00
owner: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/users/2
resource class: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_classes/1067
resource template: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_templates/48
site: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/sites/2
title: Synagoge
has geometry:
  as WKT: POINT(4.70826999999997 52.01187)
additional type: kerken
  type: DefinedTerm
  type: URL
  name: religieuze gebouwen
alternate name: Kerkgebouw Vrij-Evangelische gemeente
alternate name: Voormalige Joodse synagoge
description: Tot aan het eind van de achttiende eeuw wordt het joden niet gemakkelijk gemaakt om zich in Nederland te vestigen, laat staan om er een toekomst op te bouwen. Dat verandert in de Franse tijd, als met de staatsregeling van 1798 aan alle religies vrijheid van godsdienst wordt verleend. Dan kan er ook in Gouda een gemeente ontstaan. Op 14 december 1798 kopen Abraham Sanders en Simon Joseph het kerkgebouw van de Doopsgezinde gemeente aan de Turfmarkt 23. De koopsom bedraagt ƒ 800,-. Er wordt ƒ 350,- geleend, waarvan tegen een rente van 4 % jaarlijks vijftig gulden wordt afgelost, voor het laatst op 1 mei 1806. Op 28 november 1823 verzoeken twee gemeenteleden aan Gedeputeerde Staten om de bouwvallig geworden synagoge te mogen verkopen en een nieuwe te bouwen. Het bij de sloop van de oude synagoge vrijgekomen materiaal brengt ƒ 510,- op. Door middel van collecten, inschrijving en voorschotten is inmiddels ƒ 5000 bijeengebracht. De leraar Mozes Monasch reist zelfs naar Engeland om gelden in te zamelen. Na verkregen toestemming door het gemeentebestuur, kan met de bouw van een nieuwe sjoel worden begonnen. Tijdens de bouwperiode vinden de diensten plaats in de Looihal aan de Jeruzalemstraat (de voormalige kapel van het Collatiehuis) die door de gemeente voor dit doel is afgestaan. Op 7 september 1827 nodigen de parnassijns (kerkmeesters) van de Nederlandsch Israëlitische gemeente burgemeester en wethouders van Gouda uit om het inwijdingsfeest op 14 september bij te wonen. De invitatie wordt dezelfde dag nog aangenomen, het moet die dag een hele drukte zijn geweest aan de smalle gracht met zijn vele turfschepen. In 1843 wonen er in Gouda 320 joden, de synagoge heeft twee bijkerken: een in Schoonhoven en een in Woerden. In 1927 wordt op grootse wijze het eeuwfeest van de synagoge gevierd, waarbij veel geschenken worden ontvangen. Niemand kan dan vermoeden dat er vijftien jaar later op wrede wijze een eind gemaakt zal worden aan het leven van de joodse stadsgenoten. Sinds de D…
start date: 1827
subject of: Gouda, Turfmarkt 23 - Synagoge
subject of: De-synagoge
adres: Turfmarkt 23
denominatie: Israëlitisch Joodse gemeente
status: Vrije Evangelische Kerk
straat: bKBfOT
is part of: bD64Hu

byj39D
betreft gebouw: Synagoge
title: Rijksmonument 16930 - Kerk, Turfmarkt 23

byj2Nv
id: 92169

bSie8J
id: 97449

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/users/2
id: 2

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_classes/1067
id: 1067

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_templates/48
id: 48

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/sites/2
id: 2

Gouda, Turfmarkt 23 - Synagoge
label: Synagoge (op Reliwiki)

De-synagoge
label: De synagoge (Goudse Canon via Wayback Machine)

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/value_annotations/3049255
subject: Synagoge
predicate: description
object: Tot aan het eind van de achttiende eeuw wordt het joden niet gemakkelijk gemaakt om zich in Nederland te vestigen, laat staan om er een toekomst op te bouwen. Dat verandert in de Franse tijd, als met de staatsregeling van 1798 aan alle religies vrijheid van godsdienst wordt verleend. Dan kan er ook in Gouda een gemeente ontstaan. Op 14 december 1798 kopen Abraham Sanders en Simon Joseph het kerkgebouw van de Doopsgezinde gemeente aan de Turfmarkt 23. De koopsom bedraagt ƒ 800,-. Er wordt ƒ 350,- geleend, waarvan tegen een rente van 4 % jaarlijks vijftig gulden wordt afgelost, voor het laatst op 1 mei 1806. Op 28 november 1823 verzoeken twee gemeenteleden aan Gedeputeerde Staten om de bouwvallig geworden synagoge te mogen verkopen en een nieuwe te bouwen. Het bij de sloop van de oude synagoge vrijgekomen materiaal brengt ƒ 510,- op. Door middel van collecten, inschrijving en voorschotten is inmiddels ƒ 5000 bijeengebracht. De leraar Mozes Monasch reist zelfs naar Engeland om gelden in te zamelen. Na verkregen toestemming door het gemeentebestuur, kan met de bouw van een nieuwe sjoel worden begonnen. Tijdens de bouwperiode vinden de diensten plaats in de Looihal aan de Jeruzalemstraat (de voormalige kapel van het Collatiehuis) die door de gemeente voor dit doel is afgestaan. Op 7 september 1827 nodigen de parnassijns (kerkmeesters) van de Nederlandsch Israëlitische gemeente burgemeester en wethouders van Gouda uit om het inwijdingsfeest op 14 september bij te wonen. De invitatie wordt dezelfde dag nog aangenomen, het moet die dag een hele drukte zijn geweest aan de smalle gracht met zijn vele turfschepen. In 1843 wonen er in Gouda 320 joden, de synagoge heeft twee bijkerken: een in Schoonhoven en een in Woerden. In 1927 wordt op grootse wijze het eeuwfeest van de synagoge gevierd, waarbij veel geschenken worden ontvangen. Niemand kan dan vermoeden dat er vijftien jaar later op wrede wijze een eind gemaakt zal worden aan het leven van de joodse stadsgenoten. Sinds de D…
author: synagoge-gouda

synagoge-gouda
label: H. van Dolder - de Wit (Groene Hart Archieven via Wayback Machine)