Onze Lieve Vrouwekapel
type: CreativeWork
type: Gebouw
created: 2023-10-15T14:36:52+00:00
id: 233829
is public: true
item set: byj2Nv
item set: bSie8J
sd date published: 2026-03-29T14:28:51+00:00
owner: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/users/2
resource class: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_classes/1067
resource template: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_templates/48
site: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/sites/2
title: Onze Lieve Vrouwekapel
has geometry:
  area: 353
had primary source: bD68Op
additional type: religieuze gebouwen
  type: DefinedTerm
  type: URL
  name: kapellen
alternate name: Onze Lieve Vrouwetoren
description: Aan de Nieuwehaven staat eenzaam een toren die nog herinnert aan de Onze Lieve Vrouwenkapel die daar vroeger stond. In 1493 gaf de Rozenkransbroederschap opdracht tot de bouw, die in één campagne werd voltooid. De leden voerden zelf het beheer en waren kennelijk kapitaalkrachtig genoeg om zo'n kerkgebouw van flinke omvang met elkaar te financieren. Het was volgens Walvis een driebeukige ruimte met een nok die tot de hoogte van de klokkenzolder reikte. Op doordeweekse dagen was er een school in het gebouw gevestigd. Arme kinderen ontvingen hier kosteloos les in lezen en godsdienst. Tegen de kerk waren kleine huisjes gebouwd en er lag een kerkhof. Het was de meest imposante van alle stadskapellen. Bij de Opstand van 1572 liep de kapel schade op door vandalisme. Nadat de Sint-Janskerk was gesloten hielden de protestanten hier zonder toestemming van de magistraat op 8 juli hun eerste openbare godsdienstoefening, een jaar later kregen zij de Sint-Janskerk toegewezen. De kerk werd kort voor 1585 afgebroken, maar de toren, toen bestaande uit vijf geledingen, bleef behouden. In 1683 plaatste men er een uurwerk met slagklok in, afkomstig uit het carillon van de Sint-Janskerk. De inscriptie luidt: 'Si Deus pro nobis quis contra nos, Thomas Both me fecit 1590' (Als God voor ons is, wie is dan tegen ons. Thomas Both heeft me gemaakt in 1590). In 1754 maakte een verzakking van de toren bouwkundig ingrijpen noodzakelijk. Het werk werd gegund aan de meester-vijzelaar Hendrik Kuijter uit Amsterdam. Hij versterkte eerst de fundering en bracht vervolgens twee steunberen aan. Daarop liet hij zo veel stenen aanmetselen dat de toren weer rechtop leek te staan. De galmgaten die op de vierde verdieping werden aangetroffen verving hij door kleine venstertjes. Tot slot zette men de spits rechtop. Dat bleek voor twee eeuwen voldoende, toen bleken nieuwe maatregelen onvermijdelijk. In 1957 was de toren opnieuw verzakt, de spits werd uit veiligheidsoverwegingen alvast verwijderd . Vijf jaar la…
end date: 1572
start date: 1493
is part of: bD64Hu

byj2Nv
id: 92169

bSie8J
id: 97449

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/users/2
id: 2

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_classes/1067
id: 1067

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_templates/48
id: 48

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/sites/2
id: 2

https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/value_annotations/3049218
subject: Onze Lieve Vrouwekapel
predicate: description
object: Aan de Nieuwehaven staat eenzaam een toren die nog herinnert aan de Onze Lieve Vrouwenkapel die daar vroeger stond. In 1493 gaf de Rozenkransbroederschap opdracht tot de bouw, die in één campagne werd voltooid. De leden voerden zelf het beheer en waren kennelijk kapitaalkrachtig genoeg om zo'n kerkgebouw van flinke omvang met elkaar te financieren. Het was volgens Walvis een driebeukige ruimte met een nok die tot de hoogte van de klokkenzolder reikte. Op doordeweekse dagen was er een school in het gebouw gevestigd. Arme kinderen ontvingen hier kosteloos les in lezen en godsdienst. Tegen de kerk waren kleine huisjes gebouwd en er lag een kerkhof. Het was de meest imposante van alle stadskapellen. Bij de Opstand van 1572 liep de kapel schade op door vandalisme. Nadat de Sint-Janskerk was gesloten hielden de protestanten hier zonder toestemming van de magistraat op 8 juli hun eerste openbare godsdienstoefening, een jaar later kregen zij de Sint-Janskerk toegewezen. De kerk werd kort voor 1585 afgebroken, maar de toren, toen bestaande uit vijf geledingen, bleef behouden. In 1683 plaatste men er een uurwerk met slagklok in, afkomstig uit het carillon van de Sint-Janskerk. De inscriptie luidt: 'Si Deus pro nobis quis contra nos, Thomas Both me fecit 1590' (Als God voor ons is, wie is dan tegen ons. Thomas Both heeft me gemaakt in 1590). In 1754 maakte een verzakking van de toren bouwkundig ingrijpen noodzakelijk. Het werk werd gegund aan de meester-vijzelaar Hendrik Kuijter uit Amsterdam. Hij versterkte eerst de fundering en bracht vervolgens twee steunberen aan. Daarop liet hij zo veel stenen aanmetselen dat de toren weer rechtop leek te staan. De galmgaten die op de vierde verdieping werden aangetroffen verving hij door kleine venstertjes. Tot slot zette men de spits rechtop. Dat bleek voor twee eeuwen voldoende, toen bleken nieuwe maatregelen onvermijdelijk. In 1957 was de toren opnieuw verzakt, de spits werd uit veiligheidsoverwegingen alvast verwijderd . Vijf jaar la…
author: onze-lieve-vrouwetoren-gouda

onze-lieve-vrouwetoren-gouda
label: H. van Dolder - de Wit (Groene Hart Archieven via Wayback Machine)